Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak samemu zaprojektować kuchnię?
- Jakie strefy wydzielić w kuchni i jak dostosować je do Twojego wnętrza?
- Jak prawidłowo zabudować przestrzeń kuchenną?
- Jakie są wady i zalety kuchni otwartej oraz kuchni zamkniętej?
- Kuchnia w kształcie “U” czy w kształcie “L” – jaki układ jest lepszy?
Prawidłowe projektowanie – kuchnia podzielona na strefy
Jak samemu zaprojektować kuchnię? Jednym z kluczowych elementów tworzenia ergonomicznej i funkcjonalnej przestrzeni kuchennej, jest dokonanie jej podziału na właściwe strefy robocze. Jest to działanie, które niesie ze sobą wiele korzyści.
Rozplanowanie kuchni w ten sposób sprawia, że każde miejsce zyskuje konkretne przeznaczenie, co pozwala na płynne poruszanie się między nimi w trakcie przygotowywania posiłków.
Ważne!
Typowe strefy robocze to przestrzeń na zapasy, przechowywanie akcesoriów kuchennych, zmywanie, przygotowanie posiłków i gotowanie. Opiszemy je dokładniej w dalszej części artykułu.
Projekt kuchni uwzględniający podział na strefy robocze pomaga w utrzymaniu porządku i eliminuje chaos podczas gotowania. Zapewnia przygotowanie do podstawowych czynności. Przykładowo przybory kuchenne i garnki znajdują się w pobliżu kuchenki, by móc łatwo z nich korzystać podczas gotowania. Naczynia i detergenty są z kolei łatwo dostępne przy zlewie. Taki układ ułatwia znalezienie potrzebnych przedmiotów bez zbędnego tracenia czasu i przemieszczania się po całym pomieszczeniu.
Wiedza na temat tego, jak zaprojektować funkcjonalną kuchnię, pomaga uczynić ją kompatybilną z zasadą trójkąta roboczego. Dzięki zastosowaniu stref łatwiej jest rozmieścić lodówkę, zlew i kuchenkę w sposób ergonomiczny. Podnosi to ogólny komfort użytkowania przestrzeni kuchennej.
W końcu podział kuchni na strefy sprawia, że wszystko wygląda bardziej spójnie i uporządkowanie. Wyraźne granice między strefami poprawiają estetykę pomieszczenia, jednocześnie podkreślając jego praktyczne zastosowanie.
Jak zaplanować kuchnię — podział na strefy robocze
Sprawdź w szczegółach, co powinny zawierać strefy robocze, na które składa się w pełni funkcjonalna kuchnia:
Strefa zapasów
Strefa zapasów to przestrzeń, w której można szybko wypakować zakupione produkty i umieścić je w lodówce lub przeznaczonych do tego szafkach. Jak zaplanować kuchnię z jej uwzględnieniem? To proste! Należy zadbać o niewielki blat 40-50 cm w bezpośredniej odległości od lodówki, aby swobodnie umieścić tam torby z zakupami. Najlepszym miejscem na umieszczenie strefy zapasów jest najmniejsza odległość od wejścia do kuchni, aby nie trzeba było nosić toreb z zakupami dłużej niż to konieczne.
W tej strefie poza produktami umieszczonymi w chłodziarko-zamrażarce przechowujemy też większe zapasy produktów suchych, pokroju mąki, ryżu, kaszy, cukru lub makaronu. Jeżeli posiadamy wystarczającą ilość miejsca w pomieszczeniu (najlepiej wykorzystać istniejące już wnęki), to warto wyposażyć je w niewielką spiżarnię o wymiarach na przykład 90×150 cm. Taka ilość wydzielonej przestrzeni pozwoli całkiem swobodnie magazynować spore ilości zapasów. Jeśli miejsce w naszej kuchni jest ograniczone, wykorzystaj do tego szafki kuchenne o szerokości i układzie odpowiadającym Twoim potrzebom.
Strefa przechowywania
Jak zaplanować kuchnię bez uwzględnienia w niej miejsca na przechowywanie akcesoriów, sztućców i naczyń? To po prostu niemożliwe. Dlatego taka strefa musi znaleźć się w każdej przestrzeni kuchennej. Umieszczamy w niej nie tylko talerze, szklanki, pojemniki, miski, sztućce, ale także niewielkie AGD, wykorzystywane podczas gotowania, na przykład blender kielichowy.
Rozmieszczenie planujemy tak, aby było dla nas wygodne podczas codziennego użytkowania. Pamiętajmy, że szafki nad blatem mają głębokość 30-35 cm natomiast komfortowa szerokość szafki kuchennej z pojedynczymi drzwiczkami nie powinna przekraczać 60 cm. Szersze szafki warto podzielić na dwoje drzwi dla łatwiejszego otwierania.
Strefa zmywania
Jak rozplanować kuchnię, by była nie tylko funkcjonalna, ale i bezpieczna? Należy zadbać o to, by strefa zmywania była łatwo dostępna, ale równocześnie wyraźnie oddzielona od reszty przestrzeni kuchennej. To miejsce, w którym przechowuje się detergenty, które zdecydowanie nie powinny znajdować się blisko żywności, więc warto przeznaczyć im konkretne miejsce, na przykład poprzez zagospodarowanie szafki nad zlewem.
Strefa zmywania często zawiera też kosze na śmieci i odpady, umieszczane tradycyjnie pod zlewozmywakiem. Należy zadbać o to, by było w niej wystarczająco dużo miejsca, by umożliwić łatwe pozbywanie się wszystkich niepotrzebnych produktów, z uwzględnieniem ich segregacji.
Strefa mokra obowiązkowo powinna być wyposażona w odpowiednio dobrany zlewozmywak o wewnętrznym wymiarze komory około 40 cm, miejsce do odłożenia i suszenia naczyń oraz zmywarkę, najlepiej w standardowym wymiarze 60 cm.
Strefa przygotowywania
Strefa ta wykorzystuje przede wszystkim funkcjonalne blaty kuchenne, na których wstępnie przygotowywane są potrawy przed poddaniem ich obróbce termicznej w strefie gotowania. To miejsce, które powinno znajdować się również blisko strefy przechowywania, która zapewni łatwy dostęp do przyborów i naczyń kuchennych potrzebnych do przygotowania posiłków, takich jak deski do krojenia, noże, miski, garnki.
Dla większej wygody użytkowania tej przestrzeni, zalecamy zachowanie minimum 30-40 cm wolnego blatu po obu stronach urządzeń jak zlew czy płyta grzewcza (o ile jest to możliwe). Im więcej blatu tym lepiej!
Strefa gotowania
Ostatni element układanki dotyczącej tego, jak dobrze rozplanować kuchnię. Po uprzednim przygotowaniu części składowych posiłku przechodzimy do jednej z najważniejszych stref, jaką jest strefa gotowania, która często nazywana jest sercem kuchni.
To w tej strefie skupia się głównie całe życie domowe. Dlatego bardzo ważne jest, aby obok płyty grzewczej został pozostawiony blat roboczy, który będzie służyć jako przestrzeń do serwowania potraw na przygotowanych wcześniej naczyniach. Idealnym rozwiązaniem jest zaplanowanie jej w bezpośrednim sąsiedztwie szafek, w których znajdą się garnki, miski, talerze czy formy do pieczenia. To również idealne miejsce na umieszczenie kuchenki mikrofalowej w zabudowie lub wolnostojącej.
Urządzanie kuchni z pomocą zabudowy – podział poziomy
Jak zaprojektować kuchnię w sposób funkcjonalny i estetyczny? Warto zadbać przede wszystkim o praktyczne meble kuchenne, które w pełni wykorzystują dostępną przestrzeń.
Podział organizacyjny może być modyfikowany w zależności od potrzeb użytkowników oraz ilości dostępnego miejsca w kuchni. Poniżej prezentujemy najważniejsze ogólne zasady dotyczące zabudowy, pozwalające na urządzenie kuchni w ergonomiczny sposób:
- Szafki zawieszone najwyżej i jednocześnie najbliżej sufitu, są dla większości z nas trudno dostępne. Z tego powodu umieszczamy w nich jedynie akcesoria kuchenne, których używamy sporadycznie lub sezonowo. Może to być na przykład suszarka do grzybów, która przydaje się kilka razy w roku. Wysokość szafek to najczęściej 40 cm.
- Na wysokości naszego wzroku powinny znaleźć się produkty, których używamy najczęściej, takie jak garnki, miski, talerze, szklanki, a także produkty spożywcze. Wysokość szafek zależna jest od wysokości pomieszczenia, ale najczęściej jest to 80-100 cm.
- Najniżej należy ulokować produkty, które używane są nieco rzadziej niż większe garnki czy miski, a także produkty spożywcze z dłuższym terminem przydatności. Wysokość szafek pod blatem, nie wliczając cokołu to przeważnie 72 cm, ale coraz częściej projektuje zabudowę do wysokości parapetu (ok. 90 cm), a to oznacza wysokość szafki 75-78 cm.
Funkcjonalna kuchnia – otwarta czy zamknięta?
Każdy poradnik dotyczący tego, jak dobrze zaplanować kuchnię, powinien poruszać kwestie tego, czy zaprojektować ją na planie otwartym, czy zamkniętym? Jest to pytanie, które warto sobie zadać już na etapie wyboru projektu domu. Najważniejsze jest to, aby wybór był zgodny z codziennym sposobem funkcjonowania mieszkańców.
Warto wiedzieć!
Planowanie kuchni otwartej jest najczęściej wybieranym rozwiązaniem przy niewielkim metrażu mieszkań i domów. Pozwala na optyczne powiększenie przestrzenności pomieszczeń i lepsze doświetlenie kuchni. Dzięki zastosowaniu stołu łączącego pomieszczenia ułatwiamy podawanie posiłków, jednocześnie spędzając wspólnie czas z domownikami w drugiej części pomieszczenia nawet podczas obróbki jedzenia.
Niemniej jednak największą wadą takiego rozwiązania jest konieczność utrzymywania porządku na blatach roboczych oraz przenikanie zapachów kuchennych do otwartej części pomieszczenia. W tego typu projektach występują też częściej wyeksponowane wyspy kuchenne, więc warto zadbać o to, by były odpowiednio reprezentatywne.
Jak zaprojektować kuchnię zamkniętą i o czym warto wiedzieć? To wydzielone pomieszczenie, które jest planowane w domach oraz mieszkaniach o powierzchni pozwalającej na tego typu rozwiązanie. Oznacza to, że niekoniecznie sprawdzi się przy mniejszych metrażach. Największą zaletą jest tutaj komfort przygotowywania posiłków bez kontaktu z gośćmi czy domownikami, a co za tym idzie brak potrzeby utrzymania pomieszczenia w czystości bezpośrednio po przygotowaniu posiłku oraz brak przenoszenia się kuchennych zapachów do innych pomieszczeń. Wadą będzie na pewno utrudnienie w postaci wydawania posiłków i potrzeby serwowania ich na dodatkowym stole w jadalni (o ile kuchnia nie przewiduje miejsca na stół).
Jak zaprojektować funkcjonalną kuchnię w kształcie litery L?
Najbardziej praktycznym i jednocześnie najczęściej spotykanym rozwiązaniem w polskich domach i mieszkaniach jest układ kuchni w kształcie litery L. Ten układ pozwala na ergonomiczne zagospodarowanie potrzebnego miejsca i zarazem do komfortowego poruszania się po pomieszczeniu. Jak dobrze zaprojektować kuchnię wpisującą się w takie założenia?
Górne i dolne szafki narożne powinny być zbudowane w sposób pozwalający na całkowite ich wykorzystanie. Na przykład w systemie wysuwanych koszy narożnych czy głębokich półek.
Aby maksymalnie wykorzystać przestrzeń, projekt kuchni powinien umieścić obie części litery L na ścianach pozbawionych okien. Dzięki temu uzyskamy dostęp do większej liczby szafek ściennych. To rozwiązanie sprawdzi się jednak również wszędzie tam, gdzie są dostępne dwie prostopadle ułożone do siebie płaszczyzny.
Otwarta na salon kuchnia w kształcie litery L będzie pięknie eksponować ciekawe połączenia materiałów i może stać się dodatkowym elementem dodającym uroku naszemu wnętrzu. Urządzanie kuchni otwartej w tej formie może obejmować wiele interesujących dekoracyjnych i zarazem funkcjonalnych elementów wystroju, na przykład taborety.
Jeżeli jednak wolelibyśmy rozplanowanie kuchni oddzielonej od części jadalnianej czy wypoczynkowej, warto zastanowić się nad zastosowaniem niewielkiej wyspy lub blatu, ewentualnie przedzielenia pomieszczenia stołem jadalnianym z krzesłami, który również może pełnić funkcję dodatkowego blatu roboczego.
Jak dobrze zaprojektować kuchnię w kształcie litery U?
Kuchnia w kształcie litery U czyli tzw. „podkówka” to tak naprawdę dwa przeciwległe ciągi szafek połączone krótszym bokiem. Taki układ daje przede wszystkim ogromny komfort w użytkowaniu i mnóstwo miejsca do przygotowywania posiłków oraz przechowywania żywności i akcesoriów. Jak zaplanować funkcjonalną kuchnię na tym planie?
Pomimo dużej ilości blatu roboczego i szafek kuchennych nie zapominajmy o maksymalnym wykorzystaniu rogów, ponieważ kuchnia w tym kształcie posiada ich aż dwa i każdy z nich ma potencjał! Jeżeli zadbamy o właściwe projektowanie, kuchnia na planie U z prawidłowym podziałem stref kuchennych, zagwarantuje doskonale ergonomiczną przestrzeń, której gotowanie to sama przyjemność.
W zależności od układu pomieszczenia, kuchnia w kształcie litery U może zajmować całe osobne pomieszczenie z oknem lub bez. Warto zwrócić na to uwagę podczas projektowania oświetlenia kuchennego. Lepiej zaprojektować kilka punktów świetlnych na całej długości pokoju lub wybrać efektowne listwy z ruchomymi reflektorami.
Aby kuchnia nie powodowała efektu klaustrofobii, możemy zrezygnować z szafek wiszących na jednej ścianie i zastąpić je na przykład ażurowymi półkami. Należy pamiętać, że komfortowa odległość pomiędzy przeciwległymi blatami roboczymi powinna wynosić minimum 90 cm, a najlepiej około 120 cm, o ile jest możliwe zachowanie takich odległości.
Kuchnia tego typu może występować także w formacie otwartym na salon, gdzie jeden bok kuchni bez szafek górnych jest wyeksponowany. Dzięki takiemu rozwiązaniu otrzymujemy lepsze doświetlenie kuchni, nadal pozostawiając wrażenie osobnego pomieszczenia.
Jak samemu zrobić projekt kuchni – najczęściej zadawane pytania
Od czego zacząć planowanie kuchni?
Pierwszym krokiem w projektowaniu pomieszczenia jest dokładne zmierzenie dostępnej przestrzeni. Funkcjonalna kuchnia wymaga uwzględnienia wymiarów ścian, okien, drzwi oraz instalacji wodnych i elektrycznych. Dzięki temu zyskasz solidną bazę do stworzenia projektu i unikniesz błędów przy zakupie mebli.
Jak samemu zaprojektować kuchnię w małym pomieszczeniu?
W niewielkich wnętrzach ważne jest maksymalne wykorzystanie przestrzeni pionowej. Planuj szafki wiszące aż do sufitu, a w rogach stosuj rozwiązania narożne, takie jak obrotowe półki czy kosze. Rozplanowanie kuchni w małym metrażu powinno uwzględniać układ jednorzędowy lub w kształcie litery L, aby zapewnić maksymalną ergonomię.
Jak dobrze rozplanować kuchnię, aby była ergonomiczna?
Kluczową rolę odgrywa zasada trójkąta roboczego. Lodówka, zlew i płyta grzewcza powinny tworzyć trójkąt, który minimalizuje odległości między tymi kluczowymi urządzeniami. Funkcjonalna kuchnia powinna także mieć odpowiednią ilość blatów roboczych i łatwy dostęp do najczęściej używanych przedmiotów. Warto postawić na spójne zestawy mebli kuchennych, które ułatwią osiągnięcie takiego efektu.
Jak zaplanować funkcjonalną kuchnię w nietypowym pomieszczeniu?
W przypadku wnętrz o niestandardowych wymiarach lub układzie warto zastosować meble na wymiar, które dostosują się do przestrzeni. Przy projektowaniu kuchni z wnękami czy skosami należy wykorzystać te miejsca do przechowywania, na przykład montując półki lub szafki na wymiar.
